การออกแบบโรงงานอาหารให้ปลอดภัย ลดความเสี่ยงการปนเปื้อน

การออกแบบ โรงงานอาหาร ไม่ได้มีหน้าที่เพียงจัดพื้นที่ให้วางเครื่องจักรและผลิตสินค้าได้สะดวกเท่านั้นครับ แต่ยังต้องช่วยควบคุมความสะอาด และลดโอกาสที่เชื้อจุลินทรีย์ ฝุ่น สารเคมี สารก่อภูมิแพ้ หรือสิ่งแปลกปลอมจะเข้าสู่อาหารระหว่างกระบวนการผลิต

หากวางผังโรงงานไม่เหมาะสม เช่น นำวัตถุดิบดิบผ่านพื้นที่บรรจุสินค้า พนักงานเดินข้ามระหว่างพื้นที่สกปรกกับพื้นที่สะอาด หรือขนขยะผ่านบริเวณที่มีอาหารเปิดอยู่ ก็อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการปนเปื้อนข้ามได้ครับ ดังนั้น การออกแบบโรงงานอาหารควรเริ่มจากการทำความเข้าใจกระบวนการผลิตทั้งหมด แล้วจึงจัดวางพื้นที่ เครื่องจักร บุคลากร และระบบสนับสนุนให้ทำงานสอดคล้องกัน

วางเส้นทางการผลิตให้ต่อเนื่อง

ก่อนแบ่งห้องหรือกำหนดตำแหน่งเครื่องจักร ควรวางลำดับการผลิตให้ชัดเจน ตั้งแต่การรับวัตถุดิบ การจัดเก็บ การเตรียม การแปรรูป การปรุง การบรรจุ ไปจนถึงการจัดเก็บสินค้าสำเร็จรูปครับ

เส้นทางของวัตถุดิบควรเดินไปในทิศทางเดียว ไม่ย้อนกลับไปยังขั้นตอนก่อนหน้า และไม่ตัดกับเส้นทางของอาหารที่ผ่านการปรุงหรือบรรจุแล้วนอกจากนี้ ควรพิจารณาเส้นทางของพนักงาน บรรจุภัณฑ์ อุปกรณ์ และของเสียร่วมกันด้วยครับ เพราะแม้จะแบ่งห้องเป็นสัดส่วนแล้ว แต่หากพนักงานหรืออุปกรณ์เดินข้ามพื้นที่โดยไม่มีการควบคุม ก็ยังสามารถนำสิ่งปนเปื้อนเข้าสู่พื้นที่สะอาดได้

แบ่งพื้นที่ตามระดับความสะอาด

โรงงานอาหารไม่ควรใช้พื้นที่เดียวสำหรับทุกขั้นตอน โดยเฉพาะโรงงานที่มีทั้งวัตถุดิบดิบและอาหารพร้อมรับประทานครับ พื้นที่รับและเตรียมวัตถุดิบควรแยกออกจากพื้นที่ปรุงสุก พื้นที่พักสินค้า และพื้นที่บรรจุอย่างชัดเจน อาจใช้ผนัง ประตูควบคุม ระยะห่าง หรือกำหนดเส้นทางเข้าออกเฉพาะแต่ละพื้นที่

ห้องเปลี่ยนชุด จุดล้างอุปกรณ์ ห้องเก็บสารเคมี และพื้นที่รวบรวมขยะ ก็ควรแยกจากบริเวณผลิตอาหาร เพื่อป้องกันไม่ให้สิ่งสกปรก กลิ่น หรือสารเคมีเข้าสู่พื้นที่ผลิตโดยไม่จำเป็นครับ

ควบคุมการเข้าออกของพนักงาน

พนักงานเป็นหนึ่งในปัจจัยที่อาจนำสิ่งปนเปื้อนเข้าสู่พื้นที่ผลิตได้ โรงงานจึงควรมีจุดควบคุมก่อนเข้าพื้นที่ เช่น ห้องเปลี่ยนชุด จุดล้างมือ จุดเปลี่ยนรองเท้า และพื้นที่เก็บของใช้ส่วนตัวครับ

จุดล้างมือควรอยู่ในตำแหน่งที่พนักงานต้องผ่านก่อนเข้าสู่พื้นที่ผลิต และควรแยกออกจากอ่างที่ใช้ล้างวัตถุดิบหรืออุปกรณ์อย่างชัดเจน ส่วนเส้นทางนำขยะและของเสียออกจากโรงงาน ไม่ควรผ่านพื้นที่บรรจุสินค้าหรือบริเวณที่มีอาหารเปิดอยู่ หากไม่สามารถแยกเส้นทางได้ ควรกำหนดช่วงเวลาและวิธีการขนย้ายให้เหมาะสมครับ

เลือกวัสดุที่ทำความสะอาดง่าย

พื้น ผนัง เพดาน และประตูภายในโรงงานควรใช้วัสดุที่แข็งแรง ไม่ดูดซึมน้ำ และทำความสะอาดได้ง่ายครับ พื้นควรไม่ลื่น ไม่มีรอยแตกร้าว และมีความลาดเอียงให้น้ำไหลไปยังจุดระบายน้ำได้ ส่วนผนังและรอยต่อควรมีผิวเรียบ ไม่มีซอกที่เศษอาหารหรือความชื้นเข้าไปสะสม

เพดานควรลดการสะสมของฝุ่น เชื้อรา และหยดน้ำควบแน่น โดยเฉพาะบริเวณที่มีไอน้ำหรือความร้อนสูง ส่วนประตูและหน้าต่างควรปิดได้สนิท เพื่อช่วยป้องกันแมลงและสัตว์พาหะครับ

ออกแบบระบบระบายน้ำและอากาศให้เหมาะสม

หากน้ำระบายไม่ดี อาจทำให้เกิดน้ำขัง กลิ่น ความชื้น และการสะสมของเชื้อจุลินทรีย์ได้ครับ พื้นจึงควรลาดไปยังรางระบายน้ำอย่างเหมาะสม โดยน้ำเสียไม่ควรไหลจากพื้นที่สกปรกเข้าสู่พื้นที่สะอาด

ระบบระบายอากาศก็ควรช่วยลดความร้อน ไอน้ำ กลิ่น และหยดน้ำควบแน่น รวมถึงไม่ควรปล่อยให้อากาศจากพื้นที่วัตถุดิบดิบไหลเข้าสู่พื้นที่สะอาดสำหรับอาหารที่ต้องควบคุมอุณหภูมิ ควรออกแบบพื้นที่ให้สามารถติดตั้งอุปกรณ์ตรวจวัด และมีการไหลเวียนของอากาศรอบสินค้าอย่างเหมาะสมครับ

แยกสารเคมีและของเสียออกจากอาหาร

น้ำยาทำความสะอาด สารฆ่าเชื้อ และสารเคมีต่าง ๆ ควรเก็บไว้ในห้องหรือตู้เฉพาะ มีป้ายระบุชัดเจน และไม่วางรวมกับวัตถุดิบ บรรจุภัณฑ์ หรืออุปกรณ์สัมผัสอาหารครับ จุดเก็บขยะควรอยู่ห่างจากพื้นที่ผลิต มีฝาปิด และทำความสะอาดได้ง่าย รอบอาคารไม่ควรมีน้ำขัง เศษอาหาร หรือวัสดุที่อาจกลายเป็นแหล่งสะสมของแมลงและหนู

หัวใจของการ ออกแบบโรงงานอาหารให้ปลอดภัย คือการออกแบบให้สามารถควบคุมความสะอาดได้จริงครับ ไม่ใช่เพียงจัดพื้นที่ให้กว้างหรือวางเครื่องจักรได้ครบเท่านั้น การวางเส้นทางการผลิตให้ต่อเนื่อง แบ่งพื้นที่ตามระดับความสะอาด เลือกวัสดุที่ดูแลรักษาง่าย และควบคุมระบบระบายน้ำ อากาศ สารเคมี และของเสียอย่างเหมาะสม จะช่วยลดความเสี่ยงต่อการปนเปื้อน และทำให้โรงงานสามารถดำเนินงานได้อย่างปลอดภัยในระยะยาวครับ

PARK FACTORY ผู้ให้บริการขายโกดัง และให้เช่าโกดังโรงงานสำหรับ SME ในเขตกรุงเทพ และปริมณฑล

หากคุณกำลังมองหาโกดังคลังสินค้า ที่ Park Factory เราเป็นผู้ให้บริการโกดังโรงงานสำหรับ SME ด้วยโครงการสีเขียว สภาพแวดล้อมสวยงามน่าอยู่ ให้ความสำคัญในทุกรายละเอียดของโกดังทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็นโครงสร้างอาคาร หรือ Landscape ออกแบบตามหลักฮวงจุ้ย เพื่อให้ผู้เช่าได้รับประสบการณ์ที่ดีที่สุด → เข้าชมโครงการ

ช่องทางการติดต่อ PARK FACTORY

ที่ตั้ง : 176 ซอยกาญจนาภิเษก 5 แขวงหลักสอง เขตบางแค กรุงเทพฯ 10160
เบอร์โทรติดต่อ : 092-379-7444, 081-751-4440
อีเมล์ : [email protected]
Google Map : https://maps.app.goo.gl/STYgHNRPHGAZZ6SX8